درود بر یاران سراچه وکالیست .

اگر به یاد داشته باشید  ؛ گفتیم آکوردها جدا از شکل پایگی خود می توانند نمایه دیگری به خود گیرند . وارونه آکورد ( معکوس ) یکی از زیباترین روشهایی است که می توان در آفرینش آثار زیبای موسیقایی از آن بهره جست .

چنانچه می دانیم ؛ می توان گاه  از برخی شیوه های سختگیرانه را در پیوند با خطاها( به ویژه پنجم و اکتاو ) ؛ برای خوش آهنگ شدن ؛ چشم پوشی کرد . به بیان نکوتر جز در خطاهایی که در اثر ؛ ناخوشایند به گوش می رسد ؛ برخی از آنها ناگزیر است که بدان پرداخته شد.

اما اکنون وارد بخشی دگر می شویم . اینجا به گونه ای پایه ؛ وجود دارد اما با یکی از نتها ؛ جایگزین می شود .

می توان نتهای آکورد 3 صدایی را با یک بازی 3 مهره ای ؛ همسان دانست . گرچه  درچینش نتها ؛ برای چهار بخشی شدن ؛ یکی از آنها را دگربار نگاشت؛ که یا پایه یا پنجم و یا هشتم است .

اما زیبایی آکورد وارونه در این است که پایه به جای اینکه در بخش باس قرار گیرد ؛ جابجا می شود و به جای پنجم می نشیند .

آکورد ( معکوس اول ) انگار همان آکورد پایگی باشد که نت پایه به جای نشستن در جایگاه همیشگی ؛ به جای پنجم آکورد می نشیند .

با یک نمونه ؛ افزونتر به این ساختار می نگریم :

دو - می -سل         ( آکورد پایگی نمونه )       می - سل - دو ( آکورد شش - سه ) یا معکوس اول یا وارونه نخست )  = 6₃

6_{3 = زین پس نماد آکورد  معکوس اول است . بنابراین چنانچه در بررسی یک گروه آکورد به این نشانه برخورد کردیم ؛ نشانه نواختن ؛ یا خوانده شدن نت پایه در پنجم و نهاده شدن نت سوم در پایه است.}

چنانچه می بینیم ؛ سوم آکورد در پایه ایستاده است ؛ ( نت می ) ؛ پنجم آکورد به جای نت سوم ایستاده است ( نت سل ) و پایه آکورد به جای پنجم آن .

اگر یکی از آنها را هم دگر بار بنگاریم ؛برای نمونه (دو )  که پایه است ؛ به  ساختار چهار بخشی 3 نتی ؛ و معکوس نخست می رسیم :

می - دو - سل - دو ( باس - تنور - آلتو - سوپرانو ) و می دانیم که کنون بهترین نت برای تکرار ( یا دگر بار نگاشته شدن ) ؛ در شکل وارونه ؛ همانا ؛" نت پایه" است .

 دانستن این که چرا نمادش" شش - سه" =₃ 6 است ؛ نیز آسان است . 

Soprano & Bass = E & C    =6              /  Bass & Alto = 3

به بیان بهتر فاصله نتهای بخشهای بالایی ( سوپرانو و آلتو ) از نت پایه به 6 و 3  می رسد. گرچه مقصود دقیقا فاصله ششم نیست . چرا که فاصله این دو بیش از ششم و سوم است . مقصود فاصله بین این دو نت در شرایطی است که ما دو کلید ( سل و فای خط چهارم ) را نادیده بگیریم .

نت می در کلید فای خط 4( بین دو خط سوم و چهارم ) ؛ اینجا جانشین پایه( در باس ) است و با نت دو اکتاو ( در کلید سل ) میان دو خط دوم و سوم ؛ فاصله ششم دارد( که به راستی چنین نیست )  .

نیز می( باس ) و سل ( آلتو )؛ فاصله سوم دارند .( گرچه اینجا هم به راستی فاصله سوم ندارند . این موضوعی انتزاعی و برای به خاطر سپردن بهتر این نشانه گذاری است )

"نقش و جایگاه نت پایه "   اندکی در نمای "معکوس " کم رنگ می شود . به بیان کارکرد این آکورد برای پرهیز از یکنواختی چینش آکوردهاست.

نیز  ( معکوس دوم ) ؛ هنگامی است که پنجم آکورد در پایه قرار گیرد . چنانکه در وارونه نخست ؛ سوم در این جایگاه می نشست .

نماد ( معکوس دوم ) ؛ 6_4 ؛ است . در نگاشته آینده هر دو گونه آکورد معکوس نخست و دوم و پیوندهایش را فزونتر را خواهیم نگریست .

تمامی حقوق این نگاشته برای نگارنده وبلاگ ؛ اینجانب عسل ( رابعه ) رضوی محفوظ است.

https://www.facebook.com/vocalistmezzosoprano

درود بر یاران وکالیست

درود بر یاران سراچه وکالیست 

در نگاشته پیشین درباره چگونگی چینش نتهای هارمونیک ( هماهنگ ها ) سخن گفتیم و اکنون  در بخش دیگری از همین چینش می گوییم . دانستیم که این بخشها نباید از یکدگر بگذرند .

به گفتاری دگر می توان اینگونه گفت ؛ که قانون این است که هر خوانشگر نهایت می تواند با خوانشگر بخش والاتر یا پایین تر هم آوا شود ؛ فزونتر از آن پذیرفتنی نیست .

در پرشهای هر بخش ( کاسته یا افزوده ) ؛ خواه پیوسته یا ناپیوسته در هیچ بخش( سوپرانو تا باس پذیرفتنی نیست .)

نمونه :

   از : دو ( بخش باس ) - دو ( بخش تنور ) - سل ( آلتو ) - می ( سوپرانو )

   به  :  می ( باس )  - سی ( تنور) -  سل ( آلتو ) - می ( سوپرانو )

   به : سل ( باس ) - سی ( تنور ) - سل ( آلتو ) - ر ( سوپرانو )

اگر به این چینش بنگریم می بینیم ؛ نت دو به سوی می و به سل در بخشی که خواننده  مرد در بخش باس  در خوانش است ؛ رسیده است .به بیانی در اجرای ( آکورد دو ماژور ) است . اما  خواننده مرد دوم در بخش تنور تنها نیم پرده به پس بازگشته است  از دو به سی رسیده است و در خط سوم در همان جا ایستاده و نت را کشش می دهد .

اما بانوی آلتو ؛ کنون باید  نت سل را بخواند و در هر سه بار خوانش آن را کشش دهد .

بانوی خوانشگر ( وکالیست ) سوپرانو ؛ از نت می و کشش آن  به نت ر در پایان می رسد .

اینجا بخش باس ؛ حرکت( پویش ) بالارونده به سوی پنجم خویش از پایه را داشته است.

بخش تنور ؛ با همان قانونی که پیشتر به آن پرداختیم در سوی دگر باید پویش کند ( حرکت مخالف ) ؛ پس پایین رونده است .

آلتو نت یکسان را نگاه داشته است ( نگاه دارنده است ) و سوپرانو نیز درست پویشی به سوی مخالف باس دارد و پایین رونده است .

 S-A-T -B :

( بالارونده ) ( همسان و ثابت ) ( پایین رونده ) ( پایین رونده )

و اینجا شمایل و نمایه اکوردها ؛ 5 است . ( تکرار پنجم )

می تواند این چینش به گونه 3 ؛ ( با تکرار سوم ) هم باشد .

 گوشزد : این که باید روی آکورد نخست ؛ بنگریم که می خواهیم ؛ ( بسته ) یا ( باز ) بنگاریم و دیگر جمله ها را درس همانند نگاشتن ؛ با همان شیوه ای که از نخست برگزیده ایم ، پیوسته بنگاریم .

اینکه می خواهیم ( 3 ) یا ( 5 ) یا ( 8 ) باشد و بسته یا باز باشد ؛ تنها و تنها از همان نخستین آکورد ؛ باید دانسته شود. 

می توانید جمله های افزونی را با همین روش ساده نگاشته و آن را با ساز نواخته یا خوانده و پیوندهایی را که تاکنون در سراچه وکالیست اموخته اید را با آن بیازمایید .

نکته دگر آنکه به جز دو ماژور دیگر گامهای بزرگ را نیز بیازمایید . آوایینه ها ( تنالیته ) را برای نمونه ( سل ) یا ( ر ) بنهید و همین شیوه نگارش را بیازمایید .

در نگاشته آینده به آکورد درجه هفتم می نگریم که نقش متفاوتی داشته و روش به کارگیری آن هم با دیگر آکوردها ؛ همسان نیست .

نگاشته پیوسته :  من در 8 سال گذشته تا کنون بسیار پیشنهاد همکاری در گروه های گوناگون ؛ دریافت داشتم  . اگر به یاد داشته باشد گفتم تا سال 1384 ؛ پیوسته در اجرا بودم . اما سالهاست هدفم آموزش است . هدف برقرار کردن آموزشگاه موسیقی یا حتی گنجاندن درس موسیقی در میان دروس اجباری مدارس و دانشگاه هاست . هماره دوست داشته ام خود نخستین آموزگارش باشم . هرگاه چنین شد ؛ مرا به یاد داشته باشید . چرا که تا کنون سرمایه کافی برای برقراری آموزشگاه مستقل ( برخلاف بسیاری ار دوستان و همراهان نداشته ام ) . بدیهی است بدون پیشه ؛ سرمایه ای چنین به دست نمی آید . من نیازی به آزموده شدن دگر بار در آزمونهایتان ندارم . تنها باید آموزش دهم .

با سپاس فراوان :عسل ( رابعه ) رضوی - 18 اردیبهشت 1392 خورشیدی

( Asal)  Rabeah Razavi  -(c)(2002 -2013)

http://vocalistmezzosoprano.persianblog.ir

https ://www.facebook.com/vocalistmezzosorano

https://www.facebook.com/pages/Asal-Razavi/307124749415785

درود بر یاران وکالیست

در نگاشته پیشین از آن گفتیم که هرگاه چهار یا پنج آکورد را به یکدیگر بپیوندیم ؛ چهار ملودی در هر رده از گستره آواها ؛ "pitch range" ؛ ( سوپرانو - آلتو - تنو و باس ) داریم .

این نتهایی که در کنار یکدگر می ایستند ؛ باید نماینده گروهی از نتهای خوش نوا باشند .

هدف خوش نوایی نتها در هر گروه است که بی آنکه همسان باشند ؛ از پیچش همگانشان در هوای پیرامون ؛ آوایی دلنشین به گوش رسد ؛ گرچه می تواند ؛ آمیخته به خشم یا هیجان یا آرامش باشد  . اینجا تنها  به دیدگاه من ؛( نگارنده سراچه بانوی خوانشگر  = وکالیست سوپرانو) ؛ چینش نتهایمان باید هارمونیک ؛  باشد . دیدگاهی که بارها و بارها در نخستین روزهای این سال به همگان گفتم . ملودی ( چینش نتها ) ؛ بایسته است که " روان " و " ساده " باشند .گرچه پیچیدگی های که بر زیبایی اش افزاید هم در گستره بانوی  سوپرانو ؛ و آقایی که خواننده باس است می تواند  نگاشته شود .

برای نمونه :

بانوی سوپرانو ؛ باید از   " دوم بزرگ و کوچک " فزونتر و از پرشها اندک تر بهره گیرد .

پسندیده است این خواننده ؛ ( یا نوازنده سازی که نتهایش در  گستره سوپرانو نگاشته شده است ) ؛ کوتاه ؛ کوتاه بپرد و پرشهای بلندتر در سوپرانو ؛ تنها تا مرز ( پنجم به بالا یا پایین ) ؛ پذیرفتنی است . 

پرش  به هشتم ( اکتاو ) ؛ را هم کنون می توان پذیرفت .  پویش( حرکت ) به یک سو  آن هم چندباره را باید از سر بیرون کرد و به یاد داشت که پرش در این بخش شایسته نیست .

اما  خوانشگر باس  یا سازی که  در این گستره نتهایی را می نوازد ؛ در اینجا ؛ نیز پرش پنجم پذیرفتنی است اما فزونتر از آن را نمی توان پذیرفت .  پرش هشتم( اکتاو ) نیز ؛ چنین است . 

پرش ششم به پایین ؛ ( ششم بزرگ ) ؛ بهتر است به کار نرود .

استاد پرویز منصوری در صفحه44 کتاب هارمونی تحلیلی - انتشارات پارت - چاپ 1378 

در پانویس ؛ بیان می دارد که : " پرش ششم به بالا در هارمونی کلاسیک و چندبخشیهای پیش از هارمونی ؛ زیاد پسندیده نیست . اما چون این پرش "زیبا" و "حماسی" و "شاد" است "؛ کنون پذیرفتنی است .

در گستره آلتو و تنور ؛ چون به یکدیگر گستره شان نزدیک است ؛ خود نخواهند گذاشت ؛ پرشهای بالاتر از پنج یا کمتر ( نیم بلند ) و در یک سو ؛ داشته باشند .

( می دانیم که هر یک از آنان باید گستره خویش را داشته و از یکدگر نگذرند . گذر از هم ؛ نادرست است ) . هر خوانشگر یا نوازنده در هر گستره ؛ می توان چنان بالا رود که هم نوا ( اونیسیون ) با دیگری شود . فزونتر از گستره خویش گذشتن ؛ شایسته و بایسته نیست .

در نگاشته دیگری به نمونه های آن می پردازیم .

نگاشته پیوسته : دوست گرانقدری خواسته بودند به آنچه می آموزیم ؛ بخش دیداری نیز بیافزاییم ؛ که اینجانب ؛ دوربین نگاره برداری مناسب در دست ندارم ورنه پیشنهاد شایسته ای بود .

این سراچه  آموزشی ؛ همگانی و رایگان خواهد ماند .  این کار بی چشمداشت ؛  را یکسره گسترده خواهم کرد . چرا که به پیروزی موسیقی بر اندوه ؛ باور دارم.

https://www.facebook.com/pages/Asal-Razavi/307124749415785

https://facebook.com/vocalistmezzosoprano

http://vocalistmezzosoprano.persianblog.ir

(c) ( 2002 -2013)- Asal Razavi - All Rights Reseved

درود بر یاران وکالیست

  در نگاشته پیشین از " خطای اکتاو و پنجم "  سخن گفتیم . اکنون به قوانینی می نگریم که اجازه می دهد در مواردی این پنجم و اکتاو موازی را به حرکتهای درست ؛ دگرگون سازیم .

قانون نخست :

بیان می دارد 

آنچه می خوانیم یا می نوازیم ؛ اثر " اکتاو یا پنج " نداشته باشد . یا به بیان درست تر " تاثیر  اکتاو و پنجم پی در پی " را به یاد نیاورد.

قانون دوم 

در بخشهای درونی گنجانده شود . برای نمونه میان دو بخش " آلتو و تنور " یا بیرونی ها با درونی ها

( برای نمونه : سوپرانو و تنور )

 سوپرانو یا باس  با  تنور یا آلتو  / یکی از هر دو بخش با دیگری 

استاد پرویز منصوری  در همین زمینه ؛ در کتاب هارمونی تحلیلی ؛ ص 43 ؛ از قانونی سخن می گوید که در " اکتاوهای حاصل ازحرکت موازی"  ؛ بهتر است یک بخش؛ " متصل" وبخش دیگر" باپرش چهارم و پنجم "به فاصله اکتاو برسد .

  قانون سوم

در بهترین حالت ؛ اگر اکتاو بیرونی باشد ( یعنی میان دو بخش سوپرانو با باس ) ایجاد شده باشد ؛ بخش بالاتر با حرکتی پیوسته ؛ راه میان نت هفتم و هشتم گام یا سوم و چهارم تا اکتاو را می پیماید و به آن اکتاو می رسد .

ایشان معتقدند که میان  آکوردهای هم درجه ؛ که در نتیجه " تغییر وضعیت " ؛ اکتاو و پنجم به وجود آید ؛ خطا نیست و نمونه آن را

سل در بخش باس ؛ سی در بخش تنور( در کلید فای خط چهارم )؛

ر دربخش آلتو  ؛

.سل در بخش سوپرانو

که ر به سل در آکورد پسین پریده است و سل به راکتاو در بخش سوپرانو و دو نت بخش تنور و باس ثابت مانده اند .

این تنها استثنایی است که خطا نیست 

در نگاشته آینده به جملات هارمونی 4 و 5  آکوردی می پردازیم . پیوندهایی که هدفشان زیباتر شدن قطعه است ؛ ولی نباید در به کار گیری این روش که باعث ایجاد خط ملودی در هر بخش می شود ؛ زیاده روی کرد

فزونتر در این باب سخن خواهیم گفت.

C) 2002-2013)

 Asal Razavi - All Rights Reserved

http://vocalistmezzosoprano.persianblog.ir

http://facebook.com/vocalistmezzosoprano

درود بر یاران سراچه وکالیست.

در امتداد زمین لرزه هفته پیشین ؛ که انگار با خط اتصالی به هفته پس از آن متصل شده بود و کششی عظیم و سترگ یافته بود ؛ باید گفت هیچ واژه ای تمامی آنچه را که این سو و آن سو ی جهان را چنین مصیبت زده کرد ؛ توصیف نمی کند .

سرزمین مادری یا سرزمین بیگانه ؛ هر دو مردمان بیگناهی دارند که تنها قربانیان حوادث طبیعی و غیر طبیعی هستند .

امید آنکه از پس این همه ؛ اندکی  هم فریادهای زمین را بشنویم که با بیشترین قدرت ؛ ویرانی خویش را فریاد می زند.

                                        ***

اما از " خطای اکتاو  و پنجم موازی " ؛ در نگاشته پیشین ؛ گفتیم.

 میزانهایی وجود دارند ؛ که همگی از "حرکت مخالف بخشها "؛  بر آمده اند؛ آنها نیز به همان اندازه خطا هستند ؛ که پنجم و اکتاو موازی را خطا می دانیم .

نتیجه گیری وبلاگ وکالیست در این زمینه این است که " حرکت از پیش نگاشته شده یکسان دو بخش " به پنجم و اکتاو به همان میزان خطاست که این اکتاو و پنجم ؛ بدون پیش بینی و تنها در اثر حرکت مخالف بخشها به سمتی ( بالا یا پایین ) ؛ بر آید . این به معنی این نیست که " حرکت مخالف " ؛ نادرست است . این بدترین نتیجه گیری ممکن است . در واقع تنها زمانی حرکت مخالف بخشها ؛ نادرست است که در نتیجه حرکتشان میان دو بخش به ناگه " پنجم یا اکتاو " ؛ ایجاد شود .

 این خطا  را ؛ استاد پرویز منصوری در کتاب هارمونی تحلیلی ؛  ص41 ؛ انتشارات پارت ؛  « اکتاوها و پنجم های آشکار » ؛ می نامد .

 نکته : اگر ؛ این پدیده { پنجم یا اکتاو } در نتیجه  " حرکت پرش دار "              یا        " پیوسته + پرش دار " + " موازی " دو بخش ؛ در آکورد دوم ایجاد شود ؛ گاه نادرست و خطا و گاه در برخی وضعیتها ؛ درست است .

( خواندن پانویسها ی این کتاب  در تعریف هارمونی در همین بخش را ؛  سفارش و توصیه فراوان می کنم . )

نمونه :( تحلیل از وکالیست )

اگر  نت دو در بخش آلتو به  نت فا ؛ حرکت کند ؛ و نت می اکتاو به فا  اکتاو ؛ حرکت یابد ؛ میان دوبخش سوپرانو و آلتو ؛ اکتاو  ایجاد می شود  یا آنکه دو اکتاو در بخش آلتو به فا  در آکورد پسین حرکت کند ؛ سل  اکتاو به فا اکتاو ؛ در بخش سوپرانو ؛ باز هم میان فای آلتو و فای سوپرانو ؛ " اکتاو " ایجاد شده است .

تنها ؛ هنگامی می توان این حرکت را درست دانست که " به زیباتر شدن " قطعه کمک کند و " طبیعی و منطقی " باشد .

استاد منصوری در همین کتاب از یک وصل  در "حرکت طبیعی ملودی "

می گوید که ناگزیر است :

 تنها راه این است که از " اکتاو و پنجم موازی بگریزیم  . در نمونه  ایشان ؛

باس : سل به دو ی بم ( که باس نمی تواند آن را بخواند بنابراین یک اکتاو بالاتر از دوی بم ) می پرد .

تنور : ر به می    / آلتو : سی به دو / سوپرانو  : کشش و ادامه نت ( سل ) در هر دو آکورد . 

اینجا میان ( سل ) باس و سل سوپرانو ؛ باز هم اکتاو ساخته شده است ؛ و چون با دیدگاه ایشان این وصل ؛ پنج به یک (V ) به ( I ) است ؛ درستی ناگزیر دارد ؛ چرا که طبیعتش اینگونه است که حرکتی چنین یابد .

در نگاشته های آینده کماکان موضوع " اکتاو و پنجم موازی و قوانین" آن را ادامه می دهیم و به ساختن "هارمونی های پیچیده تر" نیز خواهیم نگریست .

****

عریضه  متصل :

 بایسته است ؛ بر همگانمان که " فریاد های زمین " را رساتر از  همیشه بشنویم .

(C)(2002-2013)

 All Rights reserved

"Asal Razavi"

https://www.facebook.com/vocalistmezzosoprano

http://vocalistmezzosoprano.persianblog.ir

درود بر یاران وکالیست

نمی دانم که حکایت چیست .اما گاه مهمترین بخشهای تمرین همزمان با یک زمین لرزه یا فاجعه انسانی می شود( به یاد می آورم پارینه سال در زمین لرزه آذربایجان و سال 1382 در زمین لرزه " شهر بم" و هزاران رویداد ویرانگر انسانی دگر  روی داد .   همواره بر همین عقیده بودم که چرا این همه پلیدی پایان نمی یابد؟

در تمامی سالهای نگارش این وبلاگ ؛ هرگز نخواستم تلخی روزگار را در این سراچه نمایانگر باشم .

برای بازماندگان قربانیان تمامی این رویدادها آرزوی آرامش دارم . به راستی نمی خواهم در این سرزمین هیچ ویرانی  را این سو یا آن سو   بنگرم ؛  که مرگ و نیستی ؛ ارمغانش باشد .

اما در نگاشته پیشین به " نمایه هارمونی هر نت " نگریستیم و دانستیم که این نتهای ناشنیده ؛ پس از شنیده شدن به وسیله هنرآموز ؛ نمادی از یک گوش تربیت یافته است .

 نقش "فاصله پنجم ؛ بسی پراهمیت است " . اگر به یاد داشته باشید گفتیم آوردن دو نت پیاپی ؛ در دو بخش ؛ قوانینی دارد که در این نگاشته به مهمترین آن ؛ اشاره می کنم .

" استاد پرویزمنصوری " در کتاب (هارمونی تحلیلی- انتشارات پارت - چاپ دوم - تابستان1378 -  صفحه 39) ؛ " قانون اکتاوها یا پنجم های پی در پی " را چنین ؛ معنی می کند :

 خطای اکتاو موازی : « هرگاه میان دوبخش معین در یک آکورد ؛  فاصله اکتاو یا اکتاو مضاعف وجود داشته باشد ؛ در وصل میان همان دو بخش ؛ آوردن اکتاو  دیگر خطاست .»

و در تعریف  خطای پنجم موازی : « اگر میان  دو بخش معین دو آکورد   ؛ فاصله پنجم وجود داشته باشد (برای نمونه در شکل پایگی) ؛ در آکورد پسین همین دوبخش در آکورد پسین نمی توانند به فاصله پنجم دیگری حرکت کنند . »

بنابراین به این نادرستی تمام " به کار گیری این پیوند پنجم و اکتاو "؛ پایفشاری شده است .

  وبلاگ وکالیست می  گوید : برای نمونه  چنانچه  میان دو  نت سازنده بخش ( باس ) و آلتو ؛ فاصله پنجم داشته باشند( یکی سل باشد؛ به زیر خط نخست{ در کلید فای خط چهارم و دیگری دوی میانه ( اگر چه مقصود این نیست که به راستی فاصله پنجم درست دارند . پنجم یا در اکتاو ؛ اکتاو مضاعف  نیز می تواند باشد ) و در پیوندشان به آکورد پسین ؛ دگر بار دو بخش ( پنجم ) هم باشند( در همین دو بخش باس و آلتو ؛ برای نمونه نت لا در کلیدفای خط چهارم که میان خط یک و دو قرار می گیرد و ر چسبیده به خط نخست پنج خط حامل کلید سل ؛ این خطاست که در همین شکل (پنجم ) و همانند آکورد پیشین به کار روند و باید دیگرگون شوند و با نتهای دگر آکورد جایگزین . ( برای در یاد ماندن این مفهوم باید گفت ؛ آزموده را آزمودن خطاست یا آنکه ( یک شیوه ناپسند  را هرگز نباید دو بار پیاپی به کار برد ).

در نگاشته دیگری فزونتر به این پنجم ها و اکتاوهای موازی می نگریم.

 عریضه منفصل : امید آنکه خاک این سرزمین از این همه آفت و پلیدی و مصیبت؛ دور شود تا آسودگی دگر بار به مردمانش بازگردد.

عسل رضوی - 21 فروردین 1392

http://vocalistmezzosoprano.persianblog.ir

http://facebook.com/vocalistmezzosoprano

C) 2002-2013 -Asal Razavi -( All Rights)

 ( reserved 

درود بر یاران وکالیست

در نگاشته پیشین گفتیم برای شناخت فزونتر از درجات اصلی  و آکوردهای سازنده هر گام بهتر است از روش " پنجم ها " بهره گیریم . بدین گونه که اگر یک" پنجم درست" از هر نت تونیک "بالاتر رفتیم یک علامت " دیز " به ابتدای خطوط حامل  آن بیافزاییم و چنانچه یک پنجم درست از تونیک پایین تر رفتیم (یک " بمل " بیافزاییم = یک " دیز بکاهیم) .

در گام بزرگ یا کوچک ( ماژور یا مینور ) ؛ به گفته استاد پرویز منصوری در کتاب هارمونی تحلیلی ؛ مهمترین نت " درجه یکم یا پایه " است ؛ سپس " درجه نمایان یا پنجم درست ."

دلیل اهمیت پنجم درست را " نزدیکترین صدای فرعی " بودن درجه پنجم به نت پایه می دانند .

این بدان معنا است که اگر نت " دو " پایه  را بنوازیم ؛ با دستگاههای تقویت کننده صدا 15 نت دیگر را "به غیر از 1. دو " که زیر حامل بزرگ و حامل فای خط چهارم با دو خط اضافی را {با گوش تربیت یافته} ؛ می شنویم .

دیگر آوایینه های  آن به ترتیب از پایین به بالا در خطوط حامل ؛ در کلیدفای خط چهارم چنین است :

2. دو { c7} = اکتاو این نت پایه ( میان خط دوم و سوم کلید فای خط چهارم ) 

3. سل [ g ] ( پنجم درست { V }یا فاصله نمایان نت دو اکتاو ) در کلید فای خط چهارم 

4. دو میانی ( C0)

  5 . می خط اول در کلید سل (e)

  6. سل ( خط دوم ) کلید سل ( g )

(که این سه نت همان آکورد سه صدایی دو ماژور است .) c-e-g

7و8.  سی کرن و سپس دو اکتاو در کلید سل  ( می بینیم که همان الگویی که در یک اکتاو پایین تر تکرار شده است در اینجا هم رعایت می شود و پس از سل ؛ نت دو آمده است که این خاصیت  درجه پنجم   ( V ) هر گام   = نمایان ؛ {در اینجا" نت سل " است } که گام را "با فاصله پنجم به بالا می کشد " و " پایه " گامی( سل ماژور ) قرار می گیرد که در "دایره پنجم ها" یک پله بالاتر از گام اصلی ( در اینجا دو ماژور است ) = c7 

در ادامه تقویت نتها ؛ چند نت دیگر هم وجود دارند . اما از آنجایی که به عقیده اینجانب؛ نگارنده وبلاگ وکالیست سوپرانو ؛ گوشهای تربیت نیافته همین "پژواک ها " را هم به سختی می شنوند ؛ باید گفت شنیدن نتهای پسین در طنین آوای یک نت دو ؛  بسیار دشوار  و کم نوا و ضعیف است .

9 . ر اکتاو / 10. می اکتاو / 11. فا اکتاو  /12. سل اکتاو / 13 - لا اکتاو / 14 . سی کرن  / 15 . سی بکار /  16 . دو یک اکتاو بالاتر 

با توجه به صفحه 37 کتاب هارمونی  تحلیلی استاد منصوری  که ؛{ نقش نت سل یا به طور کلی درجه پنجم یا نمایان در هر گام ؛ بالا بردن تنالیته است }

 یا به بیان وبلاگ وکالیست ؛ برای بیشتر در ذهن ماندن خوب است بگوییم نقش" V "؛ پیشرفت گام  به جلو  است و نقش نت فا یا به طور کلی درجه چهارم" IV " هر گام ؛ به عقب راندن و واپس گرایی است .

این دو درجه نقش مهمی در پابرجایی پایه دارند ؛ نت نمایان آنرا یک پنجم به بالا می کشد و نت درجه چهارم ؛ آنرا واپس می کشد و در این  پویش به یک گام والاتر و کشش  به  پس ؛ نت  تنال ( دو ) در اینجا ؛ پایداری خویش را حفظ می کند . این زمانی که هر دو درجه چهار و پنج با آکوردهایشان ؛ حضور یابند ؛ بیشتر ادراک می شود .

 1 - آکورد  IV    ( نقش واپس گرا )  { فا - لا - دو }

2  -    آکورد       I     ( نقش مرکزی )  { دو - می - سل }

3  -    آکورد       V       ( نقش پیش رونده )  { سل - سی - ر }

در این سه آکورد همه نتهای گام وجود دارند و یکی دو بار هم نواخته می شوند 

از همین رو این سه درجه ؛ درجات اصلی هر گام هستند و دیگر درجات ؛ فرعی .

                                                          ***

 نیز ؛ در پیوند آکوردها دیدیم سه گونه حرکت وجود داشت :

1 - موازی ( یا به بیان بهتر هم جهت ) ؛ با نت باس ؛ که هر دو بخش را به سمت بالا ؛ حرکت می داد.

 2 - مخالف ( که در تمامی پیوندها از آن بهره بردیم .) 

 3 - مایل .

که برای نمونه آکورد ( دو  / دو /سل / می ) به ( سل / سی /سل / ر ) که وصل یکم به پنجم در شمایل مایل است .( پرش دو به سل در باس - بالارونده ) در باس / ( حرکت دو به سی - پایین رونده ) در تنور / ( ثبات نت دو ) در آلتو و حرکت پایین رونده از می به ر ( در سوپرانو) است .

در نگاشته آینده ؛ سرانجام به " خطای پنجم و اکتاو موازی " ؛ خواهیم کرد ( که در میان نگاشته ها بسیار به آن اشاره شد .)

تمامی حقوق این نگاشته برای وبلاگ وکالیست سوپرانو محفوظ است.

(c)(2002-2013 - Asal Razavi - All Rights Reserved)

http://vocalistmezzosoprano.persianblog.ir

https://facebook.com/vocalistmezzosoprano

درود بر یاران سراچه وکالیست.

در نگاشته  های پیشین گفتیم که یکی از راههای پیوند آکوردها ؛ ثابت نگاه داشتن نت یا " نتهای مشترک " ؛ و حرکت سایر بخشها به گونه مخالف " باس " بود . با توجه به گستره آوایی هر بخش از سوپرانو تا باس که در تئوری موسیقی خوانده اید و نیازی به تکرار آن نیست .

 بنابراین می توان دو آکورد یکی درجه دو و دیگری درجه چهار را به یکدگر پیوست . اینجا نت "ر " باس آکورد اول و "فا "باس آکورد دوم است .

 ر- فا - ر  -  لا ( 8 II)

 فا - فا - دو - لا ( 8 IV)

 نت پایه ؛ باس ؛ حرکت بالا رونده دارد بنابراین سایر بخشها باید مخالف حرکت کنند . نکته مهم تر اینکه در این دو آکورد ؛ دو نت مشترک وجود دارد . بنابراین تنها حرکت ممکن می تواند در بخش ( آلتو) باشد که مخالف باس ؛ حرکتی پایین رونده دارد.

( S- A -T - B )    ( بالارونده - ثابت - پایین رونده - ثابت )

تمرین :  با همین سیاق می توان تمامی آکوردها را ( به درجات چهار و پنج و شش ) وصل کرد . بهترین وصلهای ممکن برای تمرین همین پیوندهاست .

( برای نمونه   :  II    ---->  V , VI)

 یا 

III -------- >  V , VII

***

ما از این مبحث که بگذریم به "درجات تنالیته" می رسیم .  استاد پرویز منصوری در کتاب" هارمونی تحلیلی  " در صفحه 36 انتشارات پارت - چاپ دوم 1378  ؛ به نسبت درجات تنالیته می نگرند و معتقدند که" نسبت تنالیته ها ؛ { آوایینه ها }ی دارای یک دیز یا بمل اختلاف ؛ یک فاصله پنجم است ."

اینجانب ( نگارنده وبلاگ وکالیست ) ؛ معتقدم که می توان برای یادگیری ساده تر این مفهوم خوب است در ذهنمان تصور کنیم ؛که دو ماژور و سل ماژور به اندازه یک " فا دیز " با هم اختلاف دارند که  این  دیز مورد اختلاف را در ابتدای خطوط حامل می نشانند! یعنی نتهای آکوردهای اول و دوم فاصله دو و سل  که در باس قرار می گیرد و پایه آکورد های ما در شکل پایگی  را می سازند ( چرا که در معکوس به گونه ای دگر است ) ؛ یک پنجم درست . نقش این پنجم بسیار مهم است چرا که هنگامی که پایه گام دیگری برای نمونه  گام ( و نه آکورد سل ماژور ) قرار گیرد ؛ یک دیز به آن گام می افزاید . مثلا همین سل ماژور اگر یک پنجم درست بالاتر رود ؛ یک دیز دیگر هم بر آن افزوده می شود و دو تا دیز در ابتدای حامل قرار می گیرد . اما قواعد وصل کماکان همان قواعد کلی است که گفته شد .

در نگاشته دیگری فزونتر به این موضوع ( نقش درجه نمایان یا 5 ) که مرتبط با تئوری است اما به تمامی در شکل گیری قوانین هارمونی نقش دارد ؛ می پردازم.

http://vocalistmezzosoprano.persianblog.ir

https://facbook.com/vocalistmezzosoprano

(C ) (2002-2013 -Asal Razavi - All Rights Resrved )*

درود بر یاران سراچه وکالیست و شادباش نوین روز ایران زمین.

اگر از نگاشته پیشین به یاد داشته باشید از وضلهای یک به پنج گفتیم و آن را با عدد 8 در بالای خطوط حامل نشان دادیم به این معنا که بخش باس ؛ در بخش سوپرانو به شکل " اکتاو " تکرار می شود . نیز وصل یک به چهار و یک به سه را نگریستیم . دانستیم وصل یک به چهار ؛ تنها با یک نت مشترک انجام می شود ؛ که در گردانش ( تغییر وضعیت  باز یا بسته) ؛ در شکل پایگی ؛ در یکی از چهار بخش قرار می گیرد. یک به پنچ نیز چنین بود .

اما  آکوردهای  یک به سه ؛ تنها وصلی بود که دارای دو نت مشترک بود

اما می توان وصل دیگری را که واپسین وصل مورد بررسی این بخش است ؛ نگریست .

                  وصل - I   به   VI

آکورد (دوماژور) و ( لا مینور ) ؛ فاصله نتهای پایه شان ؛ ششم است .

اکنون برای نمونه به آن می نگریم:

دو - می - سل - دو

لا - می - لا - دو

نتهای مشترک:( دو - می )

اما اینکه در نگاشتن آکوردها ؛ کدام نت باید تکرار شود؟

دو - دو - می - سل  I ⁸

لا - دو - می - لا    VI ⁸

در پرش ششم ؛ قانونی مهم وجود دارد . این که باید سایر بخشها برخلاف " باس " خرکت کنند .

(دو به لا ) ؛ حرکت در شکل پایگی بالارونده است ؛ در نتیجه باید ؛ نت " مشترک " ثابت بماند ( دو ) و نت یکسان و مشترک دوم  که " می " است . 

 در این شکل می تواند دید که نت " سل " به لا در بخش سوپرانو ؛ "بالا رونده" است ؛ بنابراین درست در جهت مخالف " باس " که حرکت دو ی کلید فای خط چهارم ( میان خطوط 2 و 3 ) حامل ؛ به سوی نت " لا " حرکت پایین رونده داشته است ( و در میان خطوط 1و2 )  کلید فای خط چهارم قرار گرفته است .

نمای این پیوند در همه بخشها چنین است :

( پایین رونده - ثابت - ثابت - بالا رونده )

تنها گردانش ممکن این است که نتهای ( می و دو ) در بخشهای آلتو و سوپرانو و تنور تغییر وضعیت دهند یا برای نمونه " نت سل و لا " چنین گردانشی یابد . چرا که هنوز در وضعیت پایگی است و دو نت پایه " دو و لا " نباید دگرگون شوند .

تمرین : تمامی این دگرگونی ها را( در وضعیت بسته و باز ) ؛ بیازمایید .

تمرین دگر  پیوند  II  به درجات IV , V , VI , VII  است . در نگاشته ای دگر بدان خواهیم پرداخت .

اما نوین روز خورشیدی ؛ رنگین تر و آهنگین تر از هر هنگام ؛ آوازی نهان سر می دهد . نیک باشد این اهورایی یادگار نیکان ما . بهین روز ؛ آغاز جشن فروردین گان ؛ بر شما یاران خوش آهنگ و فرخنده باشد .

هفت سین وکالیست ( بر سیاق تمامی ده سال گذشته )

"سوم به پنجم " (نمونه پیوند ) 

سمفونی شماره 94 در سل ماژور ( شگفتی ) - ( هایدن )

سوپرانوی کولوراتورا

 ( سکانس )

سان مارکو ( مکتب و کلیسا )

سونوریته ( صدادهی )

سرودهای انجیلی سیاهان ( جاز و راک )

تمامی حقوق این نگاشته و هفت سین های وکالیست؛ برای اینجانب( عسل رضوی )  و وبلاگ ( وکالیست سوپرانو )محفوظ است .

Asal Razavi -All Rights Reserved -(C )( 2002-2013

http://vocalistmezzosoprano.persianblog.ir

https://facebook.com/vocalistmezzosoprano